Khi nhà báo làm công tác Hội

Có lẽ gọi Chị với danh xưng nhà báo Nguyễn Thế Thanh là chuẩn nhất, dù từ tháng 6 năm 1996 Chị không còn làm Tổng biên tập Báo Phụ nữ TPHCM nhưng khí chất nhà báo trong Chị lúc nào cũng tràn đầy và năng lượng viết không hề vơi.

Năm 1997, với trách nhiệm là Phó chủ tịch kiêm Trưởng Ban Tuyên giáo Hội LH Phụ nữ TPHCM (Hội) Chị động viên tôi ra Hà Nội tham gia khóa luyện thi đầu vào chương trình đào tạo thạc sĩ Quản lý và tổ chức công tác văn hóa, giáo dục do một tổ chức của Hà Lan tài trợ thông qua Hội LH Phụ nữ Việt Nam. Đó cũng là lúc tôi được điều chuyển về Ban Tuyên giáo. Vậy là tôi có cơ may được Chị dìu dắt trong công việc nhưng quan trọng hơn là được làm việc với một người lãnh đạo có phong cách của nhà báo rất nhanh nhạy, sôi nổi, nhiệt huyết, luôn biết tạo ra không khí tích cực trong một tập thể,…

Thời đó, lớp đàn em chúng tôi rất khoái nghe những câu chuyện vui cũng là bài học về “sự cố nghề nghiệp” của Chị cùng cách Chị diễn đạt nội dung công việc trên bảng công tác tuần của cá nhân là “Đi tìm cảm hứng làm việc”. Cho đến hôm nay, mỗi khi nhớ lại tôi vẫn cứ mắc cười câu chuyện “Kính thưa” rất ngộ nghĩnh về ngày đầu Chị chập chững làm quen với công tác Hội và văn hóa giao tiếp của người Nam Bộ. Chị kể năm 1975, trước khi sang làm phóng viên Báo Phụ nữ TPHCM, Chị được phân công làm nhiệm vụ thư ký ghi biên bản các cuộc họp Ban Thường vụ Hội. Trong một lần nghe dì Sáu Chí Tâm (được Ban Thường vụ mời vào báo cáo công việc) mở đầu bằng nghi thức ngắn gọn là: “Kính thưa 2 chị Tám, 3 chị Thanh",… thế là đến lượt mình Chị cũng “Kính thưa 2 dì Tám, 3 dì Thanh!” (Dì Tám Thanh, dì Tám Chí, dì Ba Tuyết Thanh, dì Hai Thanh, dì Mười Thanh) làm cho các dì trong Ban Thường vụ tròn mắt, có dì không nhịn được cười vì sự “lớn gan” của Chị dám gom hết các bậc cao cao tại thượng bằng một câu kính thưa gọn hơ, còn Chị thì cũng mắt tròn, ngớ người trong giây lát trước khi ngộ ra sự vô thức không phải phép của mình.

Ngày Chị mới nhận quyết định điều chuyển từ Báo về Hội, có người nghi ngại: “Cô ấy chỉ quen làm báo, khó mà thích nghi được với công tác vận động phụ nữ, nhất là khu vực nông thôn”. Câu trả lời của chị thật lặng lẽ. Chị nhận sự phân công phụ trách các huyện ngoại thành. Chị tham gia chỉ đạo phong trào Phụ nữ tham gia bảo vệ môi trường bằng cách thay mặt Hội mượn tiền của Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường TPHCM để Hội cho chị em vùng nông thôn vay tiền không lãi suất làm hố xí hai ngăn. Kết quả là hơn 2000 hố xí hai ngăn đã được xây từ khoản tiền này thay vì chỉ 600 cái như mục tiêu đề ra. Giám đốc Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường lúc đó là anh Nguyễn Thiện Nhân thấy vậy đã đồng ý cho Hội tiếp tục dùng số tiền đó để nhân rộng kết quả làm hố xí hai ngăn, không phải trả lại khi đến kỳ hạn. Chị cũng đã từng cùng cán bộ Ban Gia đình và Xã hội thực hiện dự án của tổ chức CARE bao gồm cả việc trực tiếp vận động chị em đang “hành nghề” trên đường phố tham gia công tác tuyên truyền phòng, tránh HIV - AIDS,... Có lẽ vì thế nên từng có câu lan truyền trong hệ thống Hội thời đó “Thế Thanh mãi dâm, ma túy, hố xí, sida”! 

Tố chất nhà báo chính là chất xúc tác tạo nên phong cách lãnh đạo Hội rất riêng ở Chị, trong đó phẩm chất nổi trội là luôn đầy ắp ý tưởng sáng tạo cùng khả năng biến ý tưởng thành hiện thực, tạo sức hấp dẫn từ những nội dung hoạt động Hội tưởng chừng như rất khô khan. Chị đã góp phần làm nên một diện mạo mới trẻ trung sôi nổi của hoạt động Hội LH Phụ nữ TPHCM trong giai đoạn từ năm 1996 đến 2001.  

Những hoạt động sự kiện thu hút đông đảo các thành phần xã hội tham gia

Thành công của chuỗi các hoạt động văn hóa, thể thao rất đình đám của Báo Phụ nữ do Chị chủ xướng từ những năm 1989 đến 1995 là 2 cuộc thi Hoa hậu Áo dài và 3 cuộc đua xe đạp nữ đã gây tiếng vang rực rỡ, ghi dấu ấn rất đặc thù của Báo Phụ nữ TPHCM. Đặc biệt là cuộc thi Hoa hậu Áo dài đã đưa phong trào mặc áo dài trở lại trong đời sống người dân TPHCM và cả nước, góp phần gìn giữ bản sắc áo dài dân tộc. Mang theo tinh thần đó, khi làm Phó chủ tịch Hội, dù bị những hạn chế khó khăn về kinh phí thì Chị vẫn thuyết phục, kết nối được các tổ chức doanh nghiệp cùng đồng hành với Hội để tạo nên một khí thế sôi nổi hưởng ứng mạnh mẽ các hoạt động trong khắp các cơ sở Hội, các cơ quan ban ngành, các tầng lớp nhân dân thông qua những sự kiện rất ý nghĩa, đi sâu vào từng thành phần xã hội như "Gặp gỡ Mùa Thu" trong lực lượng Công an Nhân dân, “Gặp gỡ Tháng Chạp” trong lực lượng Quân đội, giao lưu các nữ nghệ sĩ TPHCM đoạt các giải thưởng cống hiến, tuyên dương các điển hình “Người con hiếu thảo”, điển hình “Con viên chức học giỏi, sống tốt”, tổ chức các cuộc thi “Tiếng hát hay trong cán bộ Hội”,  “Gia đình điểm 10”, “Kỹ năng gia đình trẻ”, “Vai trò người đàn ông trong gia đình”, Cuộc thi tìm hiểu về VĂN HÓA ASEAN khi Việt Nam bắt đầu gia nhập khối Asean, v.v… Theo một cách rất đời thường, đầy cảm hứng và nhân văn Chị đã chuyển tải mục tiêu, sứ mệnh phong trào, hoạt động Hội đến với đông đảo người dân, đặc biệt là các đấng mày râu. Còn nhớ khi đó, hàng ngày chúng tôi tiếp nhận rất nhiều hồ sơ đăng ký tham gia các cuộc thi từ những người chồng, các bậc nam giới công tác trong nhiều lĩnh vực.

Tiên phong xây dựng mô hình tập hợp nữ nhà báo và nữ nghệ sĩ.

Vào những năm 90 của thế kỷ trước, Ban Thường vụ Hội LH Phụ nữ TPHCM triển khai chủ trương đa dạng hóa các hình thức tập hợp phụ nữ nhằm tạo cầu nối cho Hội đi sâu, gắn kết với từng giới phụ nữ. Theo đó, Chị đã tiên phong bắt tay vào xây dựng đề án thành lập Cậu lạc bộ Nhà báo nữ TPHCM (CLB NBN), và được Ban Thường vụ Hội ra Quyết định thành lập ngày 18/6/1997 với 65 hội viên là nữ phóng viên, nhà báo công tác tại các cơ quan báo chí đóng trên địa bàn TPHCM, đến năm 2013 tăng lên 150 thành viên. Dưới sự dẫn dắt của Chị, CLB NBN có nhiều hoạt động ý nghĩa, mang tính nghề nghiệp, phù hợp với nhu cầu của các thành viên như: Giao lưu “Nghề báo và nhà báo nữ”; Khảo sát Thực trạng nhà báo nữ tại thành phố Hồ Chí Minh; Tọa đàm “Thách thức nghề nghiệp của nhà báo nữ”; Gặp gỡ, thăm hỏi, giao lưu, tham quan nhân ngày 8/3, 21/6, 20/10; Xuất bản cuốn sách “Quà tặng từ ngòi bút” chọn lọc từ các bài viết của thành viên CLB bằng hình thức vận động mua sách và ủng hộ kinh phí đổi lại bằng việc logo của đơn vị ủng hộ được in trên bìa sau cuốn sách; Tổ chức các chuyến dã ngoại nghề nghiệp tại Nha Trang, Khu du lịch Bình Châu, tham quan Nông trường Sông Hậu,.. Đồng thời tổ chức kỷ niệm nhân 10 năm & 15 năm ngày thành lập CLB NBN vào năm 2007 & năm 2012. Qua đó, đã tạo cơ hội cho các nhà báo gặp gỡ, giao lưu, chia sẻ nhiều vấn đề trong cuộc sống và nghề nghiệp.

Tiếp đến là đề án thành lập Câu lạc bộ Nữ nghệ sĩ TPHCM (CLB NNS) được Ban Thường vụ Hội phê duyệt vào cuối năm 2000. Trong nhiều tháng sau đó, Chị đã hướng dẫn chỉ đạo và cùng nhóm cán bộ trong Ban Tuyên giáo hào hứng xúc tiến công tác chuẩn bị lễ ra mắt rất hoành tráng vào sáng Thứ Bảy ngày 28/4/2001 tại khách sạn Sài Gòn, số 41 – 47 đường Đông Du, phường Bến Nghé, Quận 1, nay là phường Sài Gòn (Chi phí, địa điểm ra mắt và tiệc buffet cũng là do Chị vận động chủ khách sạn tài trợ). Vì từng là Tổng Biên tập Báo Phụ nữ TPHCM, quen biết rộng trong giới nghệ sĩ nên Chị đã mời gọi được khá đông nữ nghệ sĩ tự nguyện gia nhập CLB NNS, trong đó có các nghệ sĩ nổi tiếng như các chị Ca Lê Hồng, Dương Cẩm Thúy, Thúy Minh, Hà Xuyên, Minh Đức, Kim Xuân, Quỳnh Liên, Thanh Thủy, Thanh Thanh Tâm, Minh Ngọc, Ái Xuân, Hồng Vân, Hồng Dung, Đào Hoa Nữ, Bích Phượng, Ái Như, Hồng Đào,v.v… Và rất nhiều chị trong số đó vẫn gắn bó với ngôi nhà chung CLB NNS cho đến tận hôm nay như NSUT. Quỳnh Liên, NSUT. Ca Lê Hồng, NSND. Kim Xuân, NSUT. Hồng Vân, NS. Bích Phượng,...

Có thể nói Chị là người góp công rất lớn trong tạo dựng, đặt những viên gạch đầu tiên để hình thành các mô hình tập hợp phụ nữ qua hình thức câu lạc bộ, để từ đó Hội tiếp tục nghiên cứu cho ra đời thêm các mô hình câu lạc bộ, mở rộng cơ hội tập hợp nữ giới như CLB Nữ trí thức - Đến năm 2014 được UBND TPHCM cho phép nâng cấp lên Hội Nữ trí thức, CLB Nữ chủ doanh nghiệp – Đến năm 2015 được UBND TPHCM cho phép nâng cấp lên Hội Nữ doanh nhân.

Nghiên cứu biên soạn các loại tài liệu tuyên truyền, gợi mở nhiều vấn đề định hướng

Là Phó Chủ tịch Hội kiêm Trưởng Ban Tuyên giáo nên lịch báo cáo bài giảng cho cơ sở Hội, Ban Nữ công,… của Chị luôn dày đặc, nhất là vào các dịp lễ 8/3, 20/10. Cũng vì là nhà báo nên Chị có năng lực tổng hợp đúc kết để biên soạn các tài liệu tuyên truyền có giá trị lý luận cập nhật với thực tiễn. Có lẽ vì vậy mà các buổi báo cáo giảng bài của Chị rất hấp dẫn, thêm nữa là Chị có khiếu ăn nói kết hợp với nội dung bài giảng là do chính Chị nghiên cứu, là “ruột gan” thẩm thấu từ trong tâm nên Chị giảng bài mà không bao giờ bị phụ thuộc vào tài liệu, giáo án, nội dung thông tin mạch lạc dễ tiếp cận, và đặc biệt âm giọng truyền cảm thu hút người nghe một cách chăm chú, tin tưởng. Giờ giảng của Chị không bao giờ có tình trạng nói chuyện riêng, điều mà rất ít các báo cáo viên có thể làm được.

Với tôi còn được học hỏi rất nhiều về những nội dung tài liệu của Chị biên soạn, tôi đặc biệt ấn tượng 2 tài liệu: KỸ NĂNG TRUYỀN THÔNG & PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC PHỤ NỮ TPHCM THỜI KỲ CÔNG NGHIỆP HÓA – HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC vì qua đó, người nghe có thể hình dung, nhận diện một cách rõ ràng thay vì những câu sáo rỗng thiên về lý thuyết khô cứng. Và chính tài liệu của Chị như là người dẫn đường, giúp tôi tham mưu hiệu quả cho Hội biên soạn tài liệu tuyên truyền, triển khai thực hiện Đề án 343/QĐ-TTg của Chính phủ ban hành ngày 12/3/2010 về “Tuyên truyền, giáo dục phẩm chất, đạo đức phụ nữ Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước (giai đoạn 2010 - 2015) trong các cấp Hội và giới nữ trên địa bàn TPHCM.

Là người lãnh đạo rất quan tâm giáo dục, dìu dắt cán bộ - Tin yêu và hết lòng tạo cơ hội để cán bộ phát huy năng lực, hoàn thành tốt công việc

Không chỉ cán bộ trong Ban Tuyên giáo chúng tôi yêu quý Chị mà trong cơ quan Thành Hội Phụ nữ và các quận huyện Hội cũng có rất nhiều chị em quý trọng Chị bởi tính cách gần gũi, không vụ lợi, không ham thành tích cá nhân, luôn nghĩ đến công việc,… Đặc biệt là Chị rất biết cách để động viên tập hợp mọi người cùng hưởng ứng nhiệt tình tham gia tổ chức hoạt động sự kiện. Chị trình bày ý tưởng, kế hoạch, hướng dẫn cán bộ dự thảo kịch bản, và Chị sẽ là người cuối cùng biên tập kịch bản, chỉ đạo tổ chức thực hiện.  

Riêng với tôi có rất nhiều kỷ niệm xúc động về Chị. Còn nhớ trong thời gian tôi theo lớp cao học tập trung ở Hà Nội, từ 1997 đến cuối năm 2000, Chị luôn dành một phần công việc cho tôi vào những tháng nghỉ hè và nghỉ tết nguyên đán (có lẽ Chị muốn tạo sợi dây kết nối giữa tôi với tập thể Ban, vì thời điểm tôi về Ban cũng là lúc tôi có giấy nhập học ở Hà Nội). Vì lẽ đó mà trong cơ quan có một số người ngạc nhiên là tại sao cứ mỗi lần Ban Tuyên giáo tổ chức các hoạt động sự kiện đều đúng dịp tôi về Sài Gòn nghỉ hè hoặc nghỉ tết? Ngày tôi tốt nghiệp Cao học Chị tranh thủ sắp xếp cuộc họp ở Hà Nội để đến dự Lễ. Khi thấy tôi ngày ngày phải đi làm việc trên quãng đường xa gần 40 km (cả đi lẫn về) Chị đã không nỡ, lặn lội tìm mua giúp tôi căn hộ ở quận Phú Nhuận để thuận tiện công việc hơn. Theo lẽ thường người ra đi nhận quà của người ở lại, vậy mà khi biết sẽ bị bổ nhiệm sang cơ quan khác, Chị đã đặt người bà con làm nghề trang sức ở tận bên Pháp, thiết kế 2 chiếc cà rá để tặng 2 Phó ban là chị Lê Thị Rỡ và tôi. Có một chuyện mà mãi mãi tôi không bao giờ quên là lần đó, Thành Hội Phụ nữ và Thành Đoàn TPHCM phối hợp tổ chức cuộc thi “Kỹ năng gia đình trẻ”, tôi được Chị phân công dự thảo bài phát biểu khai mạc. Chuyện tưởng chỉ đến đó, ai ngờ đến ngày khai mạc cuộc thi, không hiểu sao Chị và anh Dương Thành Truyền, Phó Bí thư Thành Đoàn đồng chủ trì Lễ ngồi bên dưới, để tôi thay mặt Ban Tổ chức lên bục phát biểu khai mạc. Về sau tôi cứ tự trách mình là tại sao lúc đó không cương quyết từ chối, dám qua mặt các anh chị cấp trên.

Tròn một phần tư thế kỷ Chị xa Hội, cũng là chừng đó thời gian chúng tôi ít có cơ duyên hội ngộ cùng Chị vì có không ít trong số cán bộ Hội thời Chị đã về cõi vĩnh hằng. Tuy nhiên, mỗi khi nhớ về Chị thì nhiều kỷ niệm đẹp, kỷ niệm vui lại ùa về như trong dịp kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Hội LH Phụ nữ Việt Nam năm nay.

Có người từng nói với tôi rằng Chị tin người quá nên hay bị lợi dụng. Tôi lại nghĩ nếu mình sống mà không có đức tin thì cuộc đời đâu còn ý nghĩa. Vậy nên tôi vẫn muốn học hỏi ở Chị phẩm chất “tin người” dù cho niềm tin có thể có lúc đặt chưa đúng chỗ./.

Phó chủ tịch "Quỹ Trần Văn Khê" Nguyễn Thế Thanh trao tặng Giải thưởng Trần Văn Khê 2026 cho NSUT. Huỳnh Khải

Cùng Chi bộ Công ty V.U.I, nhà báo Nguyễn Thế Thanh chúc mừng và trao Huy hiệu 35 năm tuổi Đảng cho đảng viên Tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu (tháng 9.2026)

Nguyễn Thị Khánh Tâm, nguyên Phó chủ tịch Hội kiêm TBT Báo Phụ Nữ TPHCM